“Pierwsze Damy II Rzeczpospolitej”, Kamil Janicki

O kobietach pisze się teraz więcej. Kamil Janicki w swojej książce wpisuje się w trend poszukiwań kobiecej strony historii. “Pierwsze Damy II Rzeczpospolitej” nie są laurką dla wyidealizowanych bohaterek Polski okresu międzywojennego. Marię Wojciechowską, Michalinę Mościcką oraz drugą żonę prezydenta – Marię Mościcką poznajemy ze zwyczajnej, ludzkiej strony. Z wadami i zaletami, w zupełnie innym niż nasz własny, systemie wartości. Z ich biedą i niepewnością losu. Z dziećmi, które rodzą się na obczyźnie i umierają w wyniku chorób lub działań wojennych. Życiowe zakręty wyzwalają w tych kobietach ukrywane talenty. Ich zaradność i siła bywa osią życia przyszłych, prezydenckich rodzin. Zapewniają byt i jednocześnie stają się podporą dla mężów w najtrudniejszych momentach.

Kamil Janicki, przy okazji portretów żon prezydentów, pokazuje również nasze ogólnonarodowe przywary. Umniejszanie cudzych dokonań, wyśmiewanie potknięć, niedocenianie poświęceń podszyte zazdrością. Wszechobecny wręcz dyktat kościoła katolickiego, od którego już wówczas trudno było się uwolnić.

Lektura zwraca także uwagę na ciekawą prawidłowość, dotyczącą większości członków tzw. elit. Lata spędzone w blasku władzy i blichtrze dostatku, zmieniają ich osobowość. Poza Marią Wojciechowską, właściwie żadnej z opisanych postaci, nie udaje się ustrzec przed pychą i zadufaniem. Kaprysy i zachcianki, w obliczu nie najlepszej kondycji finansowej młodego państwa, urastają niekiedy do rangi absurdu.

“Pierwsze Damy..” to lekki w odbiorze i niezwykle zajmujący przewodnik po tajnikach życia społecznego i politycznego tuż przed, i po odzyskaniu niepodległości. Unikatowe fotografie, cytaty z zapisków, osobiste relacje uczestników wydarzeń, czynią z tej lektury fascynujące źródło wiedzy, o której dzisiaj chętnie mówi tak wielu. Nie zawsze zgodnie z faktami.

Kamil Janicki daje Czytelnikowi szansę weryfikacji pewnych mitów na temat okoliczności tamtych czasów. Odsłania sylwetki bohaterek, uzupełniając białe plamy polskiej, kobiecej części historii.