„Nieznośna lekkość bytu”, Milan Kundera

 

Na kanwie pozornie luźno splecionych ze sobą historii, „Nieznośna lekkość bytu” przemyca szereg cennych spostrzeżeń na tematy ważne również współcześnie. Milan Kundera pisał swoją książkę w 1984 roku, ale zawarte w niej przemyślenia są niezwykle uniwersalne i aktualne również dzisiaj. Tematem, od którego zaczynamy tę intelektualną podróż jest miłość. Trudna, nieszablonowa. Razem z autorem zastanawiamy się nad relacją miłości i wierności, stosunkiem do własnego ciała i jego związkiem z naturą duszy. Dotykamy zdrady, ale takiej, która staje się podstawą dla trwałości prawdziwego związku.

Tempo, w jakim czeski pisarz rysuje swoją opowieść, wydaje się typowe dla okresu lat 80-tych. Tutaj nikt nie pędzi, by dotrzymać kroku szalonej rzeczywistości. Bohaterowie wciąż jeszcze wysyłają telegramy. Telefonują z aparatów dostępnych jedynie w sklepach czy restauracjach. Do zdjęć używają kliszy fotograficznych. W ten świat wchodzi się z sentymentem.

Razem z bohaterami, zostajemy wciągnięci w wir wydarzeń Praskiej Wiosny. Tragiczna postać Aleksandra Dubceka na przykład, jest oceniana z wielu perspektyw, także czasowych. Interwencja wojsk Układu Warszawskiego na terytorium suwerennego państwa, w nocy z 20 na 21 sierpnia 1968 roku, odbija swoje piętno na codzienności zwykłych Czechów. Wściekłość, bezsilność, a przede wszystkim konieczność oficjalnego opowiedzenia się po jednej ze stron konfliktu, nadają ton postawom wobec życia, miłości, wierności zasadom. Nie obywa się również bez konsekwencji dla elit intelektualnych i artystycznych tamtego okresu. Polskim Czytelnikom, obraz ten może się wydawać jak najbardziej znajomy.

„Nieznośna lekkość..” to lektura wymagająca. Przede wszystkim warto jej doświadczyć niespiesznie. Dać się uwieść temu pogłębionemu analizowaniu ludzkiej natury. Przyda się też czasowa izolacja od spraw bieżących. Na szczęście książka nie jest obszerna. Skupienie będzie niezbędne, ze względu na nieco zaburzoną chronologię wydarzeń. Kaliber rozważań psychologicznych i filozoficznych z kolei, jest dosyć poważny.

Niezwykle ciekawa jest ta czeska perspektywa ówczesnych wydarzeń politycznych. Jeszcze ciekawszy jest sposób, w jaki sami Czesi postrzegają siebie na tle Europy.

Jeżeli myślimy, że o naszych południowych sąsiadach, wiemy już wszystko, albo przynajmniej sporo, Milan Kundera w swoim najbardziej znanym dziele, bardzo miło nas rozczaruje.

0 0 votes
Article Rating